ភ្នំពេញ៖ រាជបណ្ឌិត្យសភាបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថលកម្ពុជា (CADT) បានរៀបចំវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលថ្នាក់ជាតិដ៏មានសារសំខាន់មួយស្ដីពី «បញ្ញាសិប្បនិម្មិត និងអនាគតវិស័យសារព័ត៌មានឌីជីថលដើម្បី ពង្រឹងសមត្ថភាព មូលដ្ឋានគ្រឹះបញ្ញាសិប្បនិម្មិត(AI)នៅកម្ពុជា នាថ្ងៃថ្ងៃអង្គារ ១៤កើត ខែទុតិយាសាឍ ឆ្នាំមមី អដ្ឋស័ក ព.ស. ២៥៧០ ត្រូវនឹងថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ ដោយមានការអញ្ជើញចូលរួមពីអ្នកសារព័ត៌មាន និងអ្នកបង្កើតមាតិកាសរុបចំនួន ១៥៣ នាក់ មកពី ៨២ អង្គភាពសារព័ត៌មានផ្សេងៗគ្នា។

វគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលនេះរៀបចំឡើងក្នុងគោលបំណងបំពាក់បំប៉នចំណេះដឹង បច្ចេកទេស និងក្រមសីលធម៌នៃការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) ដល់អ្នកសារព័ត៌មានកម្ពុជា ដើម្បីបង្កើនប្រសិទ្ធភាពការងារ និងឆ្លើយតបទៅនឹងការផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងរហ័សនៃប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយឌីជីថល។

សមាសភាពចូលរួម និងបរិយាកាសទូទៅការជួបជុំតំណាងស្ថាប័នព័ត៌មានរហូតដល់ ៨២ អង្គភាព ចាប់តាំងពីទូរទស្សន៍ វិទ្យុ កាសែតបោះពុម្ព រហូតដល់គេហទំព័រព័ត៌មានឌីជីថល និងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយឯករាជ្យ បានស្តែងឱ្យឃើញពីការយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់របស់សហគមន៍សារព័ត៌មានកម្ពុជាចំពោះឥទ្ធិពលនៃ AI។ សិក្ខាកាមទាំងអស់បានចូលរួមផ្លាស់ប្តូរមតិយោបល់ ពិភាក្សា និងអនុវត្តលើឧបករណ៍ AI ជាក់ស្តែងពេញមួយថ្ងៃបានចែករំលែកនិងផ្ដល់នូវគន្លឹសំខាន់ៗចំនួន៣នៃវគ្គបណ្តុះបណ្តាល៖

១. ការបង្កើនប្រសិទ្ធភាពផលិតកម្មព័ត៌មាន (AI as a Co-pilot):ការប្រើប្រាស់ AI ក្នុងការស្រាវជ្រាវ វិភាគទិន្នន័យធំៗ (Big Data) និងការសង្ខេបឯកសារវែងៗបានឆាប់រហ័ស។

ការប្រើ AI ជាជំនួយការក្នុងការសរសេរព្រាង ការកែសម្រួលភាសា និងការបកប្រែ ប៉ុន្តែត្រូវរក្សារចនាប័ទ្ម និងការផ្ទៀងផ្ទាត់ដោយមនុស្ស (Human-in-the-loop) ជាចាំបាច់។

២. ការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹង Fake News និង Deepfake:អ្នកជំនាញបានបង្ហាញពីវិធីសាស្ត្រ និងឧបករណ៍បច្ចេកវិទ្យាសម្រាប់ផ្ទៀងផ្ទាត់រូបភាព វីដេអូ និងសំឡេង (Deepfake Verification) ដែលបង្កើតដោយ AI។ការបង្កើតស្ដង់ដារត្រួតពិនិត្យប្រភពដើម ដើម្បីការពារកុំឱ្យមានការភាន់ច្រឡំ ឬការប្រឌិតព័ត៌មានក្លែងក្លាយក្នុងសង្គម។

៣. ក្រមសីលធម៌ និងការទទួលខុសត្រូវ៖ការពិភាក្សាយ៉ាងផុសផុលលើបញ្ហាសិទ្ធិអ្នកនិពន្ធ (Copyright) សុវត្ថិភាពទិន្នន័យ និងភាពស្មោះត្រង់ចំពោះអ្នកអាន ដោយត្រូវទម្លាយឱ្យដឹង (Disclose) នៅពេលណាដែលមាតិកា ឬរូបភាពត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយប្រើ AI។

សារសំខាន់ពីវាគ្មិនកិត្តិយស៖ វត្តមានរបស់អ្នកសារព័ត៌មាន ១៥៣ នាក់ មកពី ៨២ អង្គភាពនៅថ្ងៃនេះ គឺជាសញ្ញាណវិជ្ជមានដែលបង្ហាញថា វិស័យសារព័ត៌មានកម្ពុជាមិនគេចវេសពីបច្ចេកវិទ្យានោះទេ។ AI នឹងមិនមកជំនួសអ្នកសារព័ត៌មានឡើយ ប៉ុន្តែវាគ្មិនបានសង្កត់ធ្ងន់ថា អ្នកសារព័ត៌មានដែលចេះប្រើប្រាស់ AI ប្រកបដោយក្រមសីលធម៌ នឹងជំនួសអ្នកសារព័ត៌មានដែលមិនព្រមប្រែប្រួល។

លទ្ធផល និងទិសដៅបន្ត

តាមរយៈវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលពេញមួយថ្ងៃនៅ CADT នេះ សិក្ខាកាមមកពីគ្រប់អង្គភាពបានបង្កើតបណ្តាញទំនាក់ទំនងបច្ចេកវិទ្យាសារព័ត៌មានរួមមួយ ដើម្បីបន្តចែករំលែកបទពិសោធន៍ និងឧបករណ៍ថ្មីៗ។ ការបណ្តុះបណ្តាលនេះត្រូវបានគេមើលឃើញថាជាជំហានដ៏សំខាន់ក្នុងការរៀបចំប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយនៅកម្ពុជាឱ្យមានភាពធន់ ទំនើប និងប្រកបដោយប្រជាប្រិយភាពក្នុងយុគសម័យឌីជីថល ឆ្នាំ២០២៦ នេះ និងទៅអនាគត៕

រៀបរៀងដោយ នួន មេសា